पुण्यात विसर्जन मिरवणुकीला निर्बंध; १५० मंडळांना मुख्य मार्गावर ‘नो एन्ट्री’
पुणे: पुण्याचा जागतिक पातळीवर प्रसिद्ध असलेला ऐतिहासिक गणेशोत्सव आणि त्यापाठोपाठ निघणारी भव्य विसर्जन मिरवणूक यंदा काहीशा नव्या आणि कडक नियमांच्या चौकटीत पार पडणार आहे. विसर्जनादरम्यान लागणारा अवाजवी वेळ, मिरवणुकीतील वाढती गर्दी आणि ठिकठिकाणचे तासन्‌तास चालणारे थांबे यामुळे विसर्जन सोहळा विक्रमी ३२ ते ३४ तास लांबत असल्याचा गंभीर अनुभव गेल्या काही वर्षांत आला होता. या पार्श्वभूमीवर पुणे महापालिका आणि पोलीस प्रशासनाने संयुक्तपणे घेतलेल्या उच्चस्तरीय बैठकीत एक अत्यंत महत्त्वाचा व धोरणात्मक निर्णय घेण्यात आला आहे. त्यानुसार, गेल्या दोन वर्षांत तात्पुरत्या स्वरूपात मुख्य विसर्जन मिरवणुकीत सहभागी होण्याची परवानगी मिळवलेल्या सुमारे १५० गणेश मंडळांना यंदाच्या मुख्य मिरवणुकीत प्रवेश नाकारण्यात आला असून, या मंडळांना ‘नो एन्ट्री’ देण्यात आली आहे.
परिमंडळ-१ चे पोलीस उपायुक्त कृषिकेश रावले यांनी संबंधित सर्व गणेश मंडळांना अधिकृत पत्र पाठवून या निर्णयाची सविस्तर माहिती दिली आहे. मिळालेल्या माहिती नुसार, गेल्या तीन ते चार वर्षांत शहरातील विविध भागांतील जवळपास १५० मंडळांनी विशेष परवानगी मिळवून मुख्य विसर्जन मिरवणूक मार्गावर प्रवेश मिळवला होता. पुण्यातील लक्ष्मी रस्ता, टिळक रस्ता, कुमठेकर रस्ता आणि केळकर रस्ता या चार प्रमुख मार्गांवरून दरवर्षी मोठ्या संख्येने गणेश मंडळे पारंपरिक वाजत-गाजत विसर्जन मिरवणुकीत सहभागी होतात. उपलब्ध आकडेवारी नुसार, २०२२ मध्ये या प्रमुख मार्गांवरून एकूण ६०८ मंडळांनी विसर्जन मिरवणूक काढली होती, तर २०२३ मध्ये हीच संख्या वेगाने वाढून थेट १,०१५ मंडळांपर्यंत पोहोचली होती. सध्या पुणे शहरातील सार्वजनिक गणेश मंडळांची एकूण संख्या सुमारे ४,१७० च्या घरात पोहोचली असून, विसर्जन काळात सुरळीत व्यवस्थापन करणे प्रशासनासाठी मोठे कसोटीचे ठरत आहे.
मिरवणुकीचा वाढता काळ आणि त्यामुळे निर्माण होणाऱ्या तांत्रिक अडचणींवर प्रकाश टाकताना प्रशासनाने स्पष्ट केले की, २०२५ मधील पुण्यातील मुख्य गणेश विसर्जन मिरवणूक पूर्ण होण्यासाठी तब्बल ३२ तास २६ मिनिटे लागली होती, तर अखेरच्या गणपती बाप्पाच्या विसर्जनापर्यंत ही संपूर्ण प्रक्रिया जवळपास ३४ तास चालली होती. मिरवणूक मार्गावर विविध मंडळांकडून घेतले जाणारे अनावश्यक थांबे, अलोट गर्दी, ढोल-ताशा पथकांची प्रचंड संख्या आणि त्यामुळे वाहतुकीत निर्माण होणारे अडथळे यामुळे विसर्जनाचा एकूण कालावधी दरवर्षी वाढतच चालला आहे. या सर्व बाबींचा गांभीर्याने विचार करून यंदाची मुख्य विसर्जन मिरवणूक अधिक सुलभ, शिस्तबद्ध व सुरळीत पार पाडण्यासाठी, तसेच गर्दीचे प्रभावी व्यवस्थापन करून मिरवणुकीचा एकूण कालावधी कमी करण्यासाठी सहभागी गणेश मंडळांची संख्या नियंत्रित करण्याचा हा निर्णय पोलिसांनी घेतला आहे. प्रशासनाच्या या कठोर भूमिकेमुळे यंदाची विसर्जन मिरवणूक ठरलेल्या वेळेत आणि शिस्तीत पार पडण्यास मदत होईल, अशी दाट शक्यता वर्तवली जात आहे.
