नागपुरात गणेशोत्सवापूर्वी मोठा निर्णय; १ नोव्हेंबर पर्यंत डीजे, लेझरवर बंदी

नागपूर:  राज्यभरात आगामी सण-उत्सवांचा उत्साह आणि गणेशोत्सवाच्या तयारीची धूम असताना, नागपूर पोलीस प्रशासनाने एक अत्यंत कठोर आणि महत्त्वपूर्ण निर्णय घेतला आहे. नागपूर शहर पोलीस आयुक्त विश्वास नांगरे पाटील यांनी आगामी काळातील सण-उत्सवांच्या पार्श्वभूमीवर शहरात डीजे, डॉल्बी साऊंड सिस्टिम, डिम लाईट्स आणि प्रखर लेझर लाईट्सच्या वापरावर पूर्णपणे बंदी घातली आहे. हे आदेश ३ सप्टेंबरच्या रात्रीपासून लागू करण्यात आले असून आगामी १ नोव्हेंबर पर्यंत संपूर्ण नागपूर आयुक्तालय क्षेत्रात हे प्रतिबंधात्मक नियम कायम राहणार आहेत. गणेशोत्सव, दहीहंडी, पोळा, तान्हा पोळा, ताजुद्दीन बाबा उत्सव, धम्मचक्र प्रवर्तन दिन आणि दुर्गादेवी उत्सव यांसारख्या प्रमुख सणांच्या काळात कायदा व सुव्यवस्था अबाधित राहावी आणि नागरिकांची सुरक्षितता सुरक्षित राहावी, यासाठी भारतीय नागरिक सुरक्षा संहितेच्या तरतुदींनुसार हे आदेश जारी करण्यात आले आहेत.

       सध्या सार्वजनिकोत्सवांच्या काळात उच्च आवाजाच्या डीजेमुळे (टॉप, मिड, बेस, प्लाझमा आणि प्रेशरमिड साऊंड सिस्टिम) होणारे ध्वनी प्रदूषण ही एक मोठी समस्या बनली आहे. या कर्णकर्कश आवाजामुळे ज्येष्ठ नागरिक, लहान मुले, विद्यार्थी आणि रुग्णांच्या आरोग्यावर दुष्परिणाम होत असल्याच्या तक्रारी वारंवार समोर येत होत्या. तसेच, मिरवणुकांमध्ये वापरल्या जाणाऱ्या वाहनांमध्ये बेकायदेशीर बदल (मॉडिफिकेशन्स) केल्यामुळे अपघातांचा धोका वाढतो आणि वाहतूक व्यवस्थेत अडथळे निर्माण होतात. याशिवाय, रात्रीच्या वेळी उडवले जाणारे तीव्र लेझर आणि बीम लाईट्स यामुळे रस्त्यावरून जाणाऱ्या वाहनचालकांच्या डोळ्यांना तात्पुरती अंधारी येऊन गंभीर अपघात घडण्याची शक्यता नाकारता येत नाही. हे सर्व धोके टाळण्यासाठी पोलीस प्रशासनाने कठोर भूमिका घेत संबंधित सर्व साऊंड सिस्टिम आणि वाहने सिलबंद स्थितीत ठेवण्याचे निर्देश दिले आहेत.

          या बंदीच्या काळात ध्वनी प्रदूषण नियंत्रण नियमांच्या निर्धारित मर्यादेचे तंतोतंत पालन करणाऱ्या सामान्य व साध्या साऊंड सिस्टिमला मात्र यातून सूट देण्यात आली असून, नागरिकांनी आणि गणेश मंडळांनी पारंपारिक वाद्यांच्या गजरात सण साजरे करावेत, असे आवाहन करण्यात आले आहे. डीजे आणि लेझर लाईट्स ऐवजी ढोल-ताशे, बँड पथक, संदल आणि भजनाच्या माध्यमातून संस्कृतीचे जोपासत उत्सव आनंदात पार पाडावेत, अशी भूमिका पोलिसांनी घेतली आहे. दुसरीकडे, नागपूर मधील या धडक निर्णयाचे पडसाद इतर शहरांमध्येही उमटू लागले असून, पुण्यातही डीजे, डॉल्बी आणि ढोल-ताशांच्या वापरावर निर्बंध आणण्याची मागणी जोर धरू लागली आहे. नागपूर पोलिसांच्या या निर्णयाचे उल्लंघन करणाऱ्यांवर कडक कायदेशीर कारवाईचा बडगा उगारला जाणार असून, साहित्य जप्त करून गुन्हे दाखल केले जातील, असा स्पष्ट इशारा देण्यात आला आहे.